Η πρόσφατη απόφαση για την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και την ανάληψη των αρμοδιοτήτων του από την ΑΑΔΕ έχει προκαλέσει σεισμό στον αγροτικό κόσμο και όχι άδικα. Στην Ηλεία, έναν κατεξοχήν αγροτικό νομό, οι αντιδράσεις είναι πολλές και οι φωνές ανησυχίας ηχούν δυνατά. Οι άνθρωποι του αγροτικού τομέα δεν κρύβουν την ανησυχία και την καχυποψία τους για αυτή την αιφνίδια και σημαντική αλλαγή, που όπως φοβούνται δεν θα οδηγήσει σε ουσιαστικές λύσεις.
Οι παραγωγοί, οι συνεταιριστές, οι εκπρόσωποι οργανώσεων και οι υπεύθυνοι ΚΥΔ δηλώνουν την έντονη δυσφορία τους, όχι μόνο για το ποιος αναλαμβάνει τη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων, αλλά και για το πώς επιχειρείται αυτή η μετάβαση, χωρίς να έχουν διευκρινιστεί κρίσιμα σημεία για τις πληρωμές, τη διαχείριση δεδομένων και την πιστοποίηση.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποιος διαχειρίζεται, αλλά πώς
Ο Βαγγέλης Κιούφης, προϊστάμενος του τμήματος ΟΣΔΕ στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Κορυφής, θέτει εύστοχα το ζήτημα στη σωστή του βάση: «Το πρόβλημα είναι δομικό. Δεν έχει σημασία αν την εποπτεία την έχει η ΑΑΔΕ ή κάποια άλλη αρχή. Σημασία έχει να λειτουργήσει ο μηχανισμός με συντονισμό, σαφές χρονοδιάγραμμα, εγκαίρως εκδοθείσες εγκυκλίους και σοβαρούς ελέγχους». Με λίγα λόγια, δεν φτάνει να αλλάξει ο τίτλος του φορέα. Αν δεν αλλάξει η λειτουργία, τίποτα δεν θα αλλάξει πραγματικά.
Ο ίδιος εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία αλλά και την ανάγκη να σταματήσουν τα μπαλώματα και να τεθούν σοβαρές βάσεις για έναν αξιόπιστο και διαφανή μηχανισμό διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων.
Χρονοβόρα και πολύπλοκη μετάβαση – Δεν «κλείνει το ένα, ανοίγει το άλλο»
Ο Άλκης Κωνσταντόπουλος, υπεύθυνος του ΚΕΑ Πύργου, εστιάζει στη ρεαλιστική διάσταση της πιστοποίησης και της τεχνογνωσίας: «Δεν είναι κάτι που γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Η ΑΑΔΕ μπορεί να έχει σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα, αλλά το ΟΣΔΕ είναι ένα σύστημα με εκατοντάδες παραμέτρους που δεν στήνεται εν μία νυκτί». Επιπλέον, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η μετάβαση να αποτελεί και ένα επικοινωνιακό τρικ, που απλώς δημιουργεί προσδοκίες χωρίς ουσία.
Ο προβληματισμός του είναι εύλογος. Γιατί να χρειάζεται ένας νέος φορέας να πιστοποιηθεί όταν ήδη υπάρχει ένας λειτουργικός μηχανισμός, έστω και προβληματικός, που θα μπορούσε να βελτιωθεί εκ των έσω;
Ζητείται εξυγίανση, όχι αποδόμηση
Ο Χρήστος Βαλιανάτος, πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αμαλιάδας, μιλά με ειλικρίνεια: «Το ξεκάθαρο είναι ότι χρειάζεται εξυγίανση. Αλλά δεν μπορούμε να δεχτούμε να στιγματίζεται ο αγρότης ως απατεώνας». Επικαλείται παραδείγματα υπερβολών και παρατυπιών που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αλλά επισημαίνει ότι ο σωστός αγρότης δεν πρέπει να την πληρώσει για τις παρανομίες άλλων.
Επιφυλακτικός, τονίζει την ανασφάλεια που προκαλεί η διοικητική αστάθεια του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου έξι πρόεδροι έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια, και αμφιβάλλει αν ο νέος φορέας θα τα καταφέρει. «Το σημαντικό είναι να πληρώνεται στην ώρα του ο παραγωγός», δηλώνει χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας την ουσία του προβλήματος.
Οργή για τις «μαϊμού» επιδοτήσεις και αμφιβολίες για τη λύση
Ο Χρήστος Παλαιολόγος, πρόεδρος των καλαμποκοπαραγωγών Ηλείας, δεν μάσησε τα λόγια του: «Άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς. Παίζουμε με τις λέξεις» τονίζει. Εξοργισμένος από τις παράτυπες επιδοτήσεις σε μη αγρότες και τις απουσίες ουσιαστικού ελέγχου, καλεί σε ενεργοποίηση του Μητρώου Αγροτών, ώστε να στηριχθεί ο πραγματικός παραγωγός και όχι ο κάθε επιτήδειος.
Με προβληματισμό αλλά και αγωνία, εκφράζει την άποψη πως τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει ουσιαστικά αν δεν υπάρξει αυστηρός έλεγχος και σαφής στρατηγική.
«Έπρεπε να είναι πιο συγκεκριμένοι, πιο προσεκτικοί και πιο αξιόπιστοι διότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι το Α και το Ω για τον αγρότη. Έπρεπε δηλαδή να έχουν τρόπους να ελέγχουν ποιος είναι και ποιος δεν είναι αγρότης. Όχι να συμβαίνουν όλα αυτά που βλέπουμε και να παίρνουν επιδοτήσεις άνθρωποι που δεν είναι καν αγρότες και ο πραγματικός αγρότης να πεινάει.
Διότι ουσιαστικά ο πραγματικός αγρότης δεν βοηθιέται».
Καχυποψία για πολιτικές σκοπιμότητες και συγκάλυψη
Ο Θανάσης Βομπίρης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Ηλείας (ΟΑΣΗ), είναι σαφής: «Δεν είμαι αισιόδοξος. Κάτι άλλο κρύβεται πίσω από αυτή την κίνηση». Αναρωτιέται γιατί, εφόσον έχουν βρεθεί λύσεις, δεν εφαρμόστηκαν στον ίδιο τον ΟΠΕΚΕΠΕ και αντί αυτού επιχειρείται η διάλυσή του. Υπονοεί πολιτικές σκοπιμότητες, κάλυψη σκανδάλων ή απολύσεις προσωπικού που ντύνονται με τον μανδύα της «μεταρρύθμισης».
Φόβοι για σκόπιμες καθυστερήσεις πληρωμών
Αντίστοιχη ανησυχία εκφράζει και ο Κώστας Βουρλούμης, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Χελιδονίου: «Αν ήξεραν τον τρόπο για να βελτιώσουν τη λειτουργία του μηχανισμού, γιατί δεν τον εφάρμοσαν στον ΟΠΕΚΕΠΕ;» Θέτει ευθέως τον φόβο πως η κατάργηση ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ως πρόφαση για περαιτέρω καθυστερήσεις στις πληρωμές, που ήδη έχουν ξεπεράσει τα όρια αντοχής των παραγωγών.
Η αγροτική κοινωνία της Ηλείας ζητά το αυτονόητο. Ένα σύστημα που να λειτουργεί με διαφάνεια, αξιοπιστία, ταχύτητα και δικαιοσύνη. Και πάνω από όλα, ένα κράτος που δεν θα τιμωρεί τον αγρότη, αλλά θα τον στηρίζει έμπρακτα εκεί που πραγματικά το έχει ανάγκη.
