Απόλυτη πίεση σε ΚΥΔ και παραγωγούς έχει προκαλέσει η κατάσταση στο ΟΣΔΕ 2025 με την παράταση προθεσμίας να θεωρείται πλέον βέβαιη αλλά όχι αρκετή.
Με τις εργάσιμες ημέρες που απομένουν για την καταληκτική ημερομηνία υποβολής να είναι μόλις έξι, και με τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων σε όλη τη χώρα να έχουν ολοκληρώσει περίπου το 30% του συνολικού όγκου, όπως δηλώνουν στο Gaia365.gr ο Άλκης Κωνσταντόπουλος, υπεύθυνος του ΚΕΑ Πύργου, και ο Βαγγέλης Κιούφης, υπεύθυνος ΟΣΔΕ του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κορυφής, η κατάσταση δεν είναι απλώς δύσκολη αλλά ασφυκτική, με πλήθος τεχνικών, διοικητικών και οργανωτικών εμποδίων να καθυστερούν τις δηλώσεις και να αυξάνουν τον κίνδυνο λαθών.
Ένα σύστημα με εκκρεμότητες από το… περσινό ΟΣΔΕ
Ο Άλκης Κωνσταντόπουλος σημειώνει χαρακτηριστικά:
«Το φετινό ΟΣΔΕ ξεκινά με τα βάρη του περσινού. Το 2024 το άνοιγμα έγινε μέσα στον Δεκαπενταύγουστο, σε πίεση, με προβλήματα που παρέμειναν άλυτα. Οι εκκρεμότητες έρχονται σωρευτικά, με κυριότερες τα εθνικά αποθέματα, τις πληρωμές των προγραμμάτων που δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί και τα ζητήματα με το ΑΤΑΚ. Όλα αυτά χτίζουν ένα ΟΣΔΕ πάνω σε ένα ασταθές υπόβαθρο».
Το φαινόμενο του να «κλείνονται» αιτήσεις όταν παρουσιάζονται εκκρεμότες απλώς για να τηρηθούν προθεσμίες, φαίνεται να γενικεύεται. «… τώρα πολλές αιτήσεις κλείνουν άρον –άρον και θα τις επεξεργαστούμε εκ νέου στις διορθώσεις. Σε κάποιες περιπτώσεις δηλαδή που μπορεί να ψάχνουμε κάτι ιδιαίτερο, γα να μην καθυστερούμε, τις κλείνουμε και θα το κάνουμε στην διόρθωση», λέει ο κ. Κιούφης.
Τεχνικά προβλήματα, καθυστερήσεις και έλλειψη καθοδήγησης
Η τεχνική εικόνα του συστήματος συμπληρώνει το παζλ της αποδιοργάνωσης. Σύμφωνα με τους υπευθύνους των ΚΥΔ, το σύστημα χαρτογράφησης παρουσιάζει συνεχή «κολλήματα», ενώ πολλές βασικές λειτουργίες απαιτούν υπερβολικό χρόνο και επαναλήψεις. «Καθυστερούμε υπερβολικά για να χαρτογραφήσουμε ένα αγροτεμάχιο γιατί το σύστημα είναι ασταθές και το πρόγραμμα κολλάει διαρκώς», λέει ο κ. Κιούφης.
Προσθέτει μάλιστα ότι ενώ είχε ανακοινωθεί τεχνική αναβάθμιση για τη βελτίωση του συστήματος, αυτή δεν έχει εφαρμοστεί ακόμα, λόγω του ότι «η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και η Οικονομική Αστυνομία βρίσκονται στα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ και δεν έχει επιτραπεί η πρόσβαση στα δεδομένα για τεχνικές παρεμβάσεις».
Προβλήματα στην επικοινωνία και την αμεσότητα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ
Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η εικόνα που περιγράφεται σε σχέση με τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η παρουσία των ελεγκτικών αρχών, μετά τις έρευνες που ξεκίνησαν με εντολή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, έχει προκαλέσει κύμα επιφυλακτικότητας στους υπαλλήλους του οργανισμού.
«Υπάρχει φόβος. Δεν λαμβάνουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που θέτουμε, ούτε διορθώνονται άμεσα τα λάθη που εντοπίζονται. Το ανθρώπινο λάθος έχει γίνει πηγή καχυποψίας και όλοι διπλοτσεκάρουν τα πάντα για να μην βρεθούν εκτεθειμένοι. Η επικοινωνία που είχαμε ως ΚΥΔ με τον ΟΠΕΚΕΠΕ έχει σχεδόν χαθεί», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Κωνσταντόπουλος.
Το ΑΤΑΚ, οι κληρονομιές και το διοικητικό «αλαλούμ»
Επιπλέον εμπόδιο φέτος αποτελεί η απαίτηση για υποχρεωτική καταχώρηση ΑΤΑΚ (Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου) σε όλα τα αγροτεμάχια, είτε είναι ιδιόκτητα είτε ενοικιαζόμενα. «Πολλοί ιδιοκτήτες δεν δίνουν το ΑΤΑΚ από φόβο φορολόγησης, ειδικά για τα ενοικιαζόμενα. Αυτό αφήνει τους παραγωγούς έκθετους, αφού δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τις δηλώσεις τους», σημειώνει ο κ. Κιούφης.
Ακόμη πιο περίπλοκη είναι η διαχείριση των αγροτεμαχίων που έχουν περιέλθει μέσω κληρονομιάς. Από φέτος, μπορούν να δηλωθούν «σε καθεστώς κληρονομιάς» μόνο αν ο ιδιοκτήτης έχει αποβιώσει εντός του 2025, κάτι που αποκλείει περιπτώσεις που είναι ακόμα σε εκκρεμότητα λόγω της συμβολαιογραφικής διαδικασίας. «Πρόκειται για αστοχίες σχεδιασμού που δημιουργούν τεράστια αβεβαιότητα για τις πληρωμές», προσθέτει.
Χωρίς χρονοδιάγραμμα και ορίζοντα – Κινδυνεύουν οι παραγωγές
Σε πολλές περιπτώσεις, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές επιδοτήσεων οδηγούν τους παραγωγούς σε αδυναμία να αγοράσουν εφόδια, με άμεσες συνέπειες για τις καλλιέργειές τους. «Προκύπτουν καθυστερήσεις στην πληρωμή των εκκρεμοτήτων, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί που είναι σε προγράμματα που πρέπει να προμηθευτούν διάφορα σκευάσματα και εφόδια, να είναι υποχρεωμένοι να πληρώσουν για δεύτερη χρονιά αυτό το κόστος καθώς ακόμα δεν έχουν πληρωθεί τα χρήματα τους προγράμματος της πρώτης χρονιάς. Σε πολλές περιπτώσεις αυτά τα εφόδια είναι αρκετά ακριβά και δεν είναι καθόλου εύκολο να το διαχειριστούν. Ύστερα να χρεωθούν αυτοί οι άνθρωποι στους γεωπόνους για να τα αποκτήσουν δεν είναι καθόλου εύκολο πλέον. Δεν δέχονται εύκολα να δώσουν εμπόρευμα με πίστωση οι γεωπόνοι. Οπότε σε κάποιες περιπτώσεις όλο αυτό μπορεί να κοστίσει και στην καλλιέργεια καθώς είναι και κάποιοι παραγωγοί που αδυνατούν να ανταποκριθούν οικονομικά», τονίζει ο Άλκης Κωνσταντόπουλος.
Ανάγκη παράτασης για όλο τον Αύγουστο
Η ανάγκη για παράταση δεν είναι αμφισβητήσιμη. Όμως, όπως δηλώνουν οι υπεύθυνοι των ΚΥΔ, μια παράταση μέχρι τις 15 Αυγούστου δεν επαρκεί. «Ο κόσμος είναι σε διακοπές, τα πάντα υπολειτουργούν, και πολλοί παραγωγοί αδυνατούν να προσέλθουν στα ΚΥΔ. Η μόνη ρεαλιστική λύση είναι να δοθεί παράταση μέχρι τα τέλη Αυγούστου και να ανακοινωθεί εγκαίρως πότε θα ανοίξει το σύστημα διορθώσεων. Χρειαζόμαστε σαφές χρονοδιάγραμμα», υπογραμμίζει ο κ. Κιούφης.
