Ένα σημαντικό «δίχτυ ασφαλείας» για χιλιάδες αγρότες προβλέπεται στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027), με τη δυνατότητα διόρθωσης προφανών σφαλμάτων στις Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης (ΕΑΕ), ακόμα και μετά την υποβολή τους ή ακόμη και μετά την πληρωμή των ενισχύσεων.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΟΠΕΚΕΠΕ (Α.Π. 78078/09.12.2024, όπως τροποποιημένη ισχύει), δίνεται η δυνατότητα στους δικαιούχους να προβούν σε αλλαγές ή διορθώσεις στα υποβληθέντα στοιχεία, όταν υπάρχουν αποδεδειγμένα προφανή σφάλματα. Αυτές οι περιπτώσεις εξαιρούνται από την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, υπό συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις.
Τι θεωρείται «προφανές σφάλμα»
Ο όρος «προφανές σφάλμα» δεν είναι αυθαίρετος. Σύμφωνα με τη σχετική ευρωπαϊκή και εθνική κανονιστική βάση, πρόκειται για σφάλματα ή παραλείψεις που μπορεί να διαπιστωθούν αντικειμενικά και τεκμηριωμένα, είτε από τον ίδιο τον γεωργό, είτε από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η καλή πίστη του παραγωγού, καθώς και η απουσία οποιασδήποτε πρόθεσης εξαπάτησης ή προσπάθειας παραπλάνησης της διοίκησης.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα περιλαμβάνουν:
- Λανθασμένη εισαγωγή αριθμού αγροτεμαχίου
- Αντιστροφή στοιχείων που οδηγεί σε παρανόηση (π.χ. καλλιέργεια – είδος ενίσχυσης)
- Παράλειψη ενός αρχείου ή απόδειξης λόγω τεχνικού λάθους
- Ποσοτικά λάθη (π.χ. 10 αντί 100 στρέμματα)
Διόρθωση ακόμα και μετά την πληρωμή
Μια ιδιαίτερα σημαντική πρόβλεψη είναι ότι οι διορθώσεις μπορούν να πραγματοποιούνται ανά πάσα στιγμή, όχι μόνο μετά την υποβολή αλλά και μετά την ολοκλήρωση της πληρωμής. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι εάν σε κάποιον μεταγενέστερο έλεγχο εντοπιστεί ένα προφανές σφάλμα που δεν εντοπίστηκε ή δεν δηλώθηκε νωρίτερα, δεν επιβάλλονται αυτόματα κυρώσεις, εφόσον υπάρχει απόδειξη καλής πίστης και απουσία δόλου.
Πότε ο παραγωγός δεν δικαιούται διόρθωση
Εάν ένας γεωργός επαναλαμβάνει το ίδιο ή παρόμοιο λάθος σε συνεχόμενες αιτήσεις, τότε είναι πιο δύσκολο να θεωρηθεί το σφάλμα «προφανές». Ο ΟΠΕΚΕΠΕ τονίζει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις το τεκμήριο καλής πίστης μειώνεται και ενδέχεται να μην γίνει δεκτό το αίτημα διόρθωσης.
Διαδικασία διόρθωσης
Η διαδικασία διόρθωσης ενός προφανούς σφάλματος περιλαμβάνει τα εξής στάδια:
1. Υποβολή αιτήματος από τον δικαιούχο, προς την αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση ή Μονάδα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το αίτημα πρέπει να συνοδεύεται από:
- Σχετική αίτηση
- Όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά τεκμηρίωσης (π.χ. τίτλοι ιδιοκτησίας, συμβόλαια, φωτογραφίες, έγγραφα ΕΛΓΑ, κ.ά.)
2. Έλεγχος του αιτήματος από την αρμόδια υπηρεσία, η οποία εξετάζει την τεκμηρίωση και την πιθανότητα να πρόκειται πράγματι για προφανές σφάλμα.
3. Απόφαση:
- Έγκριση της διόρθωσης
- Μερική έγκριση (αν π.χ. ένα μέρος του αιτήματος τεκμηριώνεται)
- Απόρριψη, εφόσον δεν πληρούνται οι όροι ή υπάρχουν υπόνοιες σκόπιμης παραπλάνησης
Τι σημαίνει αυτό για τους παραγωγούς
Η δυνατότητα αυτή έρχεται να στηρίξει ουσιαστικά τους γεωργούς που, λόγω της πολυπλοκότητας των νέων κανονισμών της ΚΑΠ, των αλλαγών στο ΟΣΔΕ και της ψηφιοποίησης των διαδικασιών, ενδέχεται να υποπέσουν σε λάθη χωρίς πρόθεση. Πρόκειται για μια σημαντική δικλίδα ασφαλείας, η οποία όμως προϋποθέτει υπευθυνότητα και σοβαρή τεκμηρίωση εκ μέρους των παραγωγών.
Η διορθωτική διαδικασία για τα προφανή σφάλματα αποτελεί ένα ουσιαστικό εργαλείο προστασίας των δικαιωμάτων των γεωργών, χωρίς όμως να δημιουργεί πεδίο για κατάχρηση ή αμέλεια.
