Με σιωπηλή έξοδο από την αγροτική παραγωγή απειλείται η Ηλεία αν ισχύσει η πρόταση της Κομισιόν για τους συνταξιούχους αγρότες και προχωρήσει στον αποκλεισμό τους από την ενιαία ενίσχυση.
Η Ηλεία, ένας κατ’ εξοχήν αγροτικός νομός, έχει πλέον ηλικιακό προφίλ που στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό σε συνταξιούχους ή άμεσα μελλοντικούς συνταξιούχους παραγωγούς.
Η πολιτική αυτή, εάν υιοθετηθεί τελικά, θα σημάνει το οριστικό τέλος της γενιάς που εξακολουθεί να καλλιεργεί τη γη της, ακόμη και στα 75 και στα 80, όχι από ρομαντισμό αλλά από ανάγκη.
Το προαναγγελθέν τέλος μιας εποχής
Όπως αναφέρουν οι υπεύθυνοι των ΚΥΔ στην Ηλεία, το μεγαλύτερο ποσοστό των δικαιούχων ΟΣΔΕ είναι μεγαλύτερης ηλικίας. Οι περισσότεροι είτε έχουν ήδη βγει στη σύνταξη είτε βρίσκονται σε αναμονή για να το πράξουν μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια. Εφόσον η πρόταση της Κομισιόν μετατραπεί σε ευρωπαϊκό κανονισμό, η μεγάλη αυτή πλειοψηφία δεν θα μπορεί να λαμβάνει το λεγόμενο «τσεκ», δηλαδή τη βασική ενίσχυση που είναι ο ακρογωνιαίος λίθος του εισοδήματός τους.
Το «δίλημμα» επιδότηση ή σύνταξη, σύντομα θα είναι πραγματικότητα και αυτό θα αφορά χιλιάδες Ηλείους που σήμερα στηρίζουν με την επιδότηση όχι μόνο το εισόδημά τους, αλλά και την ίδια τη συνέχιση της καλλιέργειας.
«Πεθαίνουν όρθιοι» - Αγρότες 80 ετών στις ελιές
«Θα είναι ολέθριες οι συνέπειες, θα δούμε την ύπαιθρο να ερημώνει», λέει χαρακτηριστικά ο Άλκης Κωνσταντόπουλος, υπεύθυνος του ΚΕΑ Πύργου μιλώντας στο Gaia365.gr.
«Αν τελικά προχωρήσουν σε αυτή την απόφαση, αυτό θα σημάνει παράλληλα την εξόντωση όλων των συνταξιούχων αγροτών, που παίρνουν 450 ευρώ σύνταξη, που αν τους κόψεις το δικαίωμα της επιδότησης, δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν. Ποιος αγρότης με σύνταξη τόσο χαμηλή, χωρίς επιδότηση θα μπορέσει να ζήσει; Είναι εξοργιστική και πολύ απογοητευτική αυτή η πρόταση. Δεν γίνεται να φεύγουν εκατομμύρια σε ανθρώπους που δεν παράγουν και άλλοι να είναι 80 ετών και να ανεβαίνουν πάνω στην ελιά γιατί έχουν ανάγκη τα χρήματα και να μην τους επιδοτεί. Αυτό είναι απαράδεκτο», τονίζει με αγανάκτηση.
Ο κ. Κωνσταντόπουλος δεν μασά τα λόγια του: «Με πενιχρή σύνταξη, χωρίς την επιδότηση, ο συνταξιούχος αγρότης δεν μπορεί να επιβιώσει. Έναν ψεύτικο αγρότη να πιάσουν που πήρε 100.000 ευρώ άδικα και να επιστρέψει αυτά τα χρήματα, αρκούν για να καλύψουν 100 συνταξιούχους αγρότες που τα έχουν ανάγκη γιατί αλλιώς δεν θα μπορέσουν να ζήσουν.
Αν ήθελαν να κάνουν πιο ουσιαστικές κινήσεις θα έπρεπε να αποσυνδέσουν τη γη από την επιδότηση. Γιατί το 2006 που άλλαξε η διαδικασία, έγινε για να δώσει στους παραγωγούς την δυνατότητα να προχωρήσουν χωρίς άγχος στην αναδιάρθρωση της καλλιέργειάς τους. Αλλά αυτό τελικά έγινε μόνιμο.
Οι περισσότεροι παραγωγοί που κάνουν δηλώσεις ΟΣΔΕ είναι μεγάλοι σε ηλικία. Αν τελικά τους κοπεί η επιδότηση, τότε μπορεί να δούμε να συμβαίνει ένα ακόμα πιο ζοφερό σενάριο και αυτό θα είναι οι περιουσίες τους να αγοραστούν για ένα κομμάτι ψωμί από κάποιους επιτήδειους και να καταλήξουν οι άνθρωποι αυτοί, να δουλεύουν σαν εργάτες στα κτήματά τους.
Και όλο αυτό γιατί δεν έρχονται νέοι. Δεν υπάρχει ενδιαφέρον από νέους ανθρώπους για τον αγροτικό τομέα. Αν ήταν ελκυστική η αγροτική εργασία, θα ήταν καλύτερα και τα ταμεία, άρα και ο αγρότης θα έπαιρνε μεγαλύτερη σύνταξη» επεσήμανε ο Άλκης Κωνσταντόπουλος.
Στοιχεία που συγκλίνουν από τα ΚΥΔ, τις Ομάδες Παραγωγών και τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς δείχνουν πως το μεγαλύτερο ποσοστό των αγροτών της Ηλείας που κάνουν ΟΣΔΕ, θα έχουν συνταξιοδοτηθεί έως το 2032. Γεγονός που σημαίνει μαζική απώλεια των άμεσων ενισχύσεων για το μεγαλύτερο κομμάτι του ενεργού αγροτικού πληθυσμού του νομού.
Όπως τονίζει ο Χρήστος Βαλιανάτος, πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αμαλιάδας: «Η πρόταση αυτή είναι καταστροφική.
«Πάγια θέση δική μας είναι όποιος καλλιεργεί, να λαμβάνει επιδότηση. Ανεξάρτητα αν είναι συνταξιούχος ή όχι. Σε αυτό που δεν συμφωνούμε όμως είναι στα ιστορικά δικαιώματα. Δεν μπορώ να δεχθώ να κάθεται κάποιος στο καφενείο και να παίρνει επιδοτήσεις. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Ελπίζω να μην καταλήξουν σε αυτή την απόφαση γιατί θα δούμε χωράφια ακαλλιέργητα αφού οι περισσότεροι πλέον αγρότες στην Ηλεία είναι μεγαλύτερης ηλικίας και μέχρι το 2032 που είναι η πρόταση της Κομισιόν να ισχύσει αυτό το μέτρο, η συντριπτική πλειοψηφία των αγροτών θα είναι συνταξιούχοι. Αν λοιπόν δεν έχουν κάποιο κίνητρο να καλλιεργήσουν τότε δεν θα το κάνουν. Αυτό θα έχει συνέπειες γενικότερα στην οικονομία της περιοχής και θα δημιουργήσει μια εικόνα ερημοποίησης. Θα είναι μεγάλο λάθος να προβούν σε μια τέτοια απόφαση για τα ελληνικά δεδομένα.
Η οικονομία της Ηλείας δεν θα μπορέσει να αντέξει ένα τέτοιο πλήγμα. Δεν μιλάμε για αριθμούς αλλά για επιβίωση» τονίζει.
Η “ευρωπαϊκή στολή” δεν χωρά στον Έλληνα αγρότη
Την ανάγκη για προσαρμοσμένες εθνικές πολιτικές επισημαίνει o Άλκης Κωνσταντόπουλος: «Προσπαθούμε να φορέσουμε στον Έλληνα αγρότη ένα κοστούμι ραμμένο για τον Γερμανό παραγωγό. Δεν γίνεται! Η μικρότερη εκμετάλλευση του Γερμανού είναι πιο μεγάλη από τη μεγαλύτερη του Έλληνα. Αυτά τα μέτρα δεν έχουν καμία σχέση με την ελληνική πραγματικότητα».
Μπορεί να είναι και ευκαιρία; Η αισιόδοξη οπτική
Ο Βαγγέλης Κιούφης, προϊστάμενος ΟΣΔΕ του Συνεταιρισμού Κορυφής, επισημαίνει πως ενδέχεται αυτή η πρόταση να πιέσει προς τον εκσυγχρονισμό του κλάδου:
«Το μεγαλύτερο ποσοστό των αγροτών που κάνουν δηλώσεις ΟΣΔΕ είναι άνω των 55 ετών. Αν ισχύσει τελικά αυτή η εξέλιξη πέρα από τα όποια αρνητικά προκύψουν εγώ βλέπω και την θετική εκδοχή των πραγμάτων. Οι μεγαλύτεροι άνθρωποι έχουν συνηθίσει τόσα χρόνια σε μια παραδοσιακή μορφή καλλιέργειας και είναι πάρα πολύ δύσκολο να δεχθούν και να μάθουν τις νέες τεχνολογίες.
Όταν όλη η Ευρώπη ψεκάζει με drone εμείς πάμε ακόμα με την ψεκαστήρα για παράδειγμα. Παράλληλα σε ό,τι αφορά τους νέους αγρότες, αυτό λειτουργεί στην χώρα μας πολλές φορές ως ένα τέχνασμα. Απλώς για να συνεχίσουν οι μεγαλύτεροι, ο πατέρας παραγωγός για παράδειγμα, με τις ενισχύσεις που δικαιούται ο γιος του ως νέος αγρότης, την καλλιέργεια. Με αποτέλεσμα να συνεχίζονται οι ίδιες πρακτικές του παρελθόντος και να μην βλέπουμε καμία εξέλιξη. Οπότε αν θέλουμε να λειτουργήσει όλο αυτό και να μην δούμε ερημοποίηση της υπαίθρου, τότε θα πρέπει να δοθούν ουσιαστικά κίνητρα στους νέους, έτσι ώστε να ασχοληθούν επαγγελματικά με την αγροτική παραγωγή, με σύγχρονα μέσα και να οδηγήσουν την ελληνική αγροτική παραγωγή ένα βήμα παραπέρα.
Αλλά αυτό προϋποθέτει υποδομές, εκπαίδευση, πρόσβαση σε γη και εξοπλισμό. Όχι απλώς ένα “κόψιμο” της επιδότησης στους παλιούς.
Παράλληλα το πλαίσιο που θα τεθεί από την κεντρική εξουσία θα πρέπει να είναι πολύ πιο σαφές και να μην χωράει παρερμηνείες αλλά ούτε και να αφήνει περιθώρια για παραθυράκια για να μην ξαναδούμε φαινόμενα ανάλογα με του σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ που παρατηρούμε αυτή την περίοδο» επισημαίνει ο κ. Κιούφης.
Έρχεται εξέγερση;
Ο Θανάσης Βομπίρης, πρόεδρος της ΟΑΣΗ, είναι ξεκάθαρος:
«Δεν θα το αφήσουμε να περάσει. Θα εξεγερθούμε. Εμείς δεν είμαστε αρνητικοί σε μια τέτοια απόφαση αρκεί να μπορούν να δώσουν στο Έλληνα αγρότη μια σύνταξη από την οποία να μπορεί να ζει με αξιοπρέπεια. Αυτό όμως δεν γίνεται. Οι περισσότεροι αγρότες στην Ηλεία είναι συνταξιούχοι και λαμβάνουν μια σύνταξη από 400 έως 600 ευρώ. Αυτή η εξέλιξη θα ήταν πραγματική εκτέλεση του συνταξιούχου παραγωγού.
Είμαστε ήδη απλήρωτοι, δεν θα ανεχτούμε και ένα ακόμα χτύπημα. Για παράδειγμα τώρα πολλοί επειδή χρωστούσαν 5 ευρώ στον ΕΛΓΑ δεν τους έδιναν την επιδότηση. Αντί να κρατήσουν αυτά τα χρήματα και να τους δώσουν το υπόλοιπο. Ας διορθώσουν λοιπόν αυτές τις αστοχίες και μετά να δουν όλα τα άλλα. Δεν είναι δυνατόν ο αγρότης με 400 ευρώ σύνταξη να χάνει και την επιδότηση. Ας λύσουν πρώτα τα προβλήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ, του ΕΛΓΑ, των καθυστερήσεων και μετά ας κάνουν τέτοιες αλλαγές».
Το μέλλον της Ηλείας: Ένα σενάριο εγκατάλειψης ή μετάβασης;
Απομένει να δούμε ποιες θα είναι οι αποφάσεις που θα ισχύσουν τελικά και με ποιο από τα δύο σενάρια θα βρεθεί αντιμέτωπη η Ηλεία.
Από τη μια πλευρά, το σενάριο της εγκατάλειψης, της ερημοποίησης της υπαίθρου και εξόντωσης των συνταξιούχων αγροτών που εξαρτάται η επιβίωσή τους από τις επιδοτήσεις που λαμβάνουν και από την άλλη, μια ευκαιρία ανασύνταξης.
Με ενίσχυση νέων αγροτών, κίνητρα για επαγγελματική αγροτική δραστηριότητα, αναδιάρθρωση της παραγωγής με βάση τις σύγχρονες ανάγκες και όχι απλώς τις επιδοτήσεις και φυσικά αύξηση των αγροτικών συντάξεων.
Το δεύτερο σενάριο βέβαια προϋποθέτει να «ακούσει» η Κομισιόν τις ιδιαιτερότητες των χωρών όπως η Ελλάδα και ειδικά περιοχών όπως η Ηλεία. Τότε ίσως υπάρξει η ευκαιρία για μια δίκαιη και βιώσιμη μετάβαση.
