Την ανοδική τους πορεία συνεχίζουν οι εξαγωγές σε φρούτα και λαχανικά από τις αρχές του έτους έως και τον Ιούλιο 2025, με την αξία τους να είναι αυξημένη κατά 15,8% και τις ποσότητες κατά 2.6% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Αρνητική όμως εξέλιξη αποτελεί το αρνητικό ισοζύγιο εξαγωγών – εισαγωγών των αγροτικών προϊόντων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία επεξεργάστηκε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Φρούτων, Λαχανικών και Χυμών Incofruit-Hellas, η συνολική αξία των εξαγωγών ανήρθε σε 1,333 δισ. ευρώ και οι ποσότητες σε 1,189 εκατ. τόνους.
Οι εξαγωγές-αποστολές προς την ΕΕ, σύμφωνα με τα στοιχεία ανήλθαν σε 1,05 δισεκατομμύρια ευρώ
Όπως υπενθυμίζουν οι εξαγωγείς φρούτων και λαχανικών το 2020 το πλεόνασμα του ισοζυγίου αγροτικών προϊόντων διαμορφώθηκε στα 510,953 εκατ. ευρώ με κυρίαρχη την συμμετοχή του τομέα στην διαμόρφωσή του (1,608 δισ. ευρώ).
«Αυτά τα χαρακτηριστικά του πλεονασματικού ισοζυγίου ίσχυσαν και το 2024 με +66.523 εκατ. ευρώ. Αν και τους προηγούμενους μήνες εξακολουθούσε να έχει θετικό πρόσημο κατά το ανασκοπούμενο επτάμηνο του 2025 παρατηρείται δυστυχώς αρνητικό πρόσημο ύψους – 66.148 εκατ. ευρώ έναντι θετικού + 177,202 εκατ. ευρώ του αντίστοιχου επταμήνου του 2024 (παρά την αυξημένη πλεονασματική και πάλι συμμετοχή του τομέα μας με +1,479 δισ. ευρώ). Οι εναπομείναντες μήνες του 2025 παρά την παρατηρούμενη αύξηση της εισαγωγής φρούτων και λαχανικών στην χώρα μας (και λόγω τουρισμού) εκτιμάται όμως ότι θα κλείσει με μικρό πλεόνασμα.
Οι εξαγωγές προς την ΕΕ
Οι εξαγωγές-αποστολές προς την ΕΕ, σύμφωνα με τα στοιχεία ανήλθαν σε 1,05 δισεκατομμύρια ευρώ, αποτελώντας το 79% της συνολικής εξαχθείσης αξίας.
Αντίστοιχα οι κατ’ όγκο αποστολές προς την ΕΕ ανήλθαν σε 937.193 τόνους και σε 252.045 τόνους οι εξαγωγές προς τρίτες χώρες (το 21% του συνόλου των εξαγωγών).
«Η μεγάλη αύξηση που παρουσίασαν οι ελληνικές πωλήσεις φρούτων και λαχανικών στην ΕΕ κατ’ αξία οφείλεται στην μεσοσταθμική τιμή πώλησης ανά μονάδα βάρους αυξημένη κατά 14,7%, καταγράφοντας ρεκόρ για μια ακόμη χρονιά. Εκτός Ευρώπης, οι εξαγωγές ανήλθαν στα 281,542 εκατομμύρια ευρώ, 21% του συνόλου», εξηγεί ο ειδικός σύμβουλος του Incofruit Hellas Γιώργος Πολυχρονάκης.
Οι αποστολές – εξαγωγές λαχανικών το επτάμηνο αυξήθηκαν κατά 1,4% σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2024, ανερχόμενες σε 255.084 τόνους και 10% σε αξία, με 238,797 εκατομμύρια ευρώ.
Αντίστοιχα η εξαγωγή φρούτων σημείωσε αύξηση σε όγκο σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2024 (2,9%), ανερχόμενη σε 934.154 τόνους, ενώ η αξία αυξήθηκε κατά 17,2% και ανήλθε σε 1,094 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι πρωτιές
Οι ποσότητες των λαχανικών προς εξαγωγή αυξήθηκε κατά 10% κυρίως στις ντομάτες (40,6%) και ακολουθούν τα αγγούρια και οι πιπεριές.
Αυξημένες κατά 17,2% ήταν και οι εξαγωγές φρούτων το πρώτο επτάμηνο του έτους, Στην κορυφή της λίστας βρέθηκαν οι φράουλες (κατά 33,8%), τα ακτινίδια (κατά 18,3%), πορτοκαλιών (κατά 8,5%) και μήλων (και 44,7%), που μέρος τους, όπως σημειώνουν οι εξαγωγής, προέρχεται από επανεξαγωγές εισαχθέντων.
«Η αύξηση της αξίας των εξαχθέντων φρούτων κατά 17,2% είναι εντυπωσιακή και δείχνει την αυξημένη μεσοσταθμική τιμή μονάδος των προϊόντων μας ,οφειλόμενη κυρίως στα πορτοκάλια, μανταρίνια, και ιδιαίτερα φράουλες που δημιούργησαν ρεκόρ εξαγωγών», σημειώνει ο κ. Πολυχρονάκης.
Οι εξαγωγές εκτός Ευρώπης βελτίωσαν ελαφρώς τα ποσοστά τους, παρά τις καλές επιδόσεις που παρατηρούνται στα ακτινίδια. Οι εξαγωγές σε άλλες μεγάλες αγορές, σύμφωνα με την ανάλυση του Συνδέσμου Incofruit Hellas, παραμένουν στα ελάχιστα επίπεδα, «γεγονός που αντανακλά για μας την ασύμμετρη ελευθερία εμπορίου του τομέα της παγκόσμιας αγοράς φρούτων και λαχανικών, με μια αγορά της ΕΕ χωρίς εμπόδια στις εισαγωγές, ενώ ορισμένες τρίτες χώρες εφαρμόζουν άκρως προστατευτικές πολιτικές».
Την ίδια στιγμή «ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επιδεινώσει τις αυξήσεις του κόστους και έχει ήδη δημιουργήσει μια κατάσταση υπερπροσφοράς με πτώση των τιμών στην κατανάλωση και με επιβάρυνση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς με την κατάργηση της ενίσχυσης στο πετρέλαιο κίνησης .Επιπλέον η επιβολή δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα 15% για τις εισαγωγές τους στις ΗΠΑ θα έχει κυρίως έμμεσες επιπτώσεις στην πορεία των φρούτων και λαχανικών μας προς την Ε.Ε», επισημαίνει ο κ. Πολυχρονάκης, τονίζοντας ότι ο τομέας πάσχει από σοβαρό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας επειδή δεν είναι δυνατή η μεταφορά μέρος της αύξησης του κόστους στις τιμές τους στην ΕΕ.
Αύξηση και των εισαγωγών
Παράλληλα υπήρξε αύξηση των εισαγωγών το αντίστοιχο επτάμηνο στην χώρα μας, κατά 7,1% σε όγκο και 19,2% σε αξία. Ειδικότερα, σημαντική ήταν η αύξηση των εισαγωγών κυρίως σε φρούτα κατά 14,4% κατ’ όγκο και κατά 30% σε αξία.
«Εξακολουθούν να διακινούνται από «Έλληνες και βαλκάνιους εμπόρους» ατυποποίητα φρούτα και λαχανικά (κατ’ ευθείαν από τον αγρό) κυρίως προς τις γειτονικές αγορές και για ορισμένα προϊόντα σε μεγάλα ποσοστά που δεν καταγράφονται στα προσωρινά στοιχεία (χωρίς αναγγελία), ενώ σημειώνονται κρούσματα δυσφήμισης των ελληνικών φρούτων και λαχανικών», σχολιάζει ο κ. Πολυχρονάκης.
Όπως επισημαίνει απαραίτητη προϋπόθεση για την διατήρηση της φήμης των προϊόντων μας στις καταναλωτικές αγορές είναι «η αυστηρή εφαρμογή των εθνικών και ενωσιακών κανόνων για προδιαγραφές εμπορίας – ποιότητος με πλήρη ιχνηλασιμότητα που παρέχει την ασφάλεια στον καταναλωτή για την ποιότητα τους και με τήρηση των κανόνων υγιεινής σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα των προϊόντων μας».
Με βάση αυτά τα δεδομένα και τις προοπτικές, οι εξαγωγείς, έχουν προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση των διαταραχών στις αγορές μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία , τα οποία περιλαμβάνουν:
Δημιουργία ενιαίου Ταμείου (κατά το πρότυπο του ενιαίου ταμείου ενέργειας) που θα παρέχει στήριξη στους ευρωπαίους παραγωγούς γεωργικών προϊόντων και τις επιχειρήσεις απέναντι στις αυξήσεις κόστους (εισροών) λόγω του κόστους των λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και ζωοτροφών αλλά και τυποποίησης-συσκευασίας, υλικών συσκευασίας, μεταποίησης και μεταφορικών. Κόστος που θα είναι μικρότερο των τιμών πώλησης που θα διαμορφωθούν από την υπερπροσφορά και την υποκατανάλωση και χρειάζεται ελάφρυνσή του για να μπορεί να προσαρμοσθεί στις διαμορφωθησόμενες τιμές λιανικής πώλησης
- Επανεξέταση του καθεστώτος εισαγωγών με εντατικοποίηση των ελέγχων από τρίτες χώρες στην ΕΕ (προς αποφυγή ελληνοποιήσεων)
- Η ελληνική πολιτεία να λύσει άμεσα το πρόβλημα με τους αλλοδαπούς εργάτες γης καθότι η νομοθετική ρύθμιση του Μαρτίου είναι αναποτελεσματική (δεν εισακούσθηκαν σχετικές προτάσεις) και ο κίνδυνος μη καλλιέργειας μεγάλων εκτάσεων γης σε όλη τη χώρα είναι υπαρκτός, η δε ισχύουσα ρύθμιση για τους υφιστάμενους στη χώρα χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα μετανάστες-πρόσφυγες δεν τους δίδει την βεβαιότητα για παραμονή τους στην χώρα με συνέπεια την φυγή τους προς άλλες χώρες της Ε.Ε. με ελαστικότερους όρους χορήγησης κάρτας εργασίας και παραμονής ως η Ιταλία
- Πρόβλεψη και χάραξη στρατηγικής για αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής της έλλειψης επαρκών υδάτινων πόρων για να αποφευχθεί η εγκατάλειψη καλλιεργειών
«Επιβάλλεται η μελέτη των προοπτικών στις καταναλωτικές αγορές και των διαμορφουμένων τάσεων για την χάραξη προγραμμάτων αναδιάρθρωσης των καλλιεργούμενων οπωροκηπευτικών με έμφαση στα παραδοσιακά. Απαιτείται χάραξη ζωνών καλλιέργειας τους κατά είδος, εμπλουτισμός τους με νέες ποικιλίες και επέκταση ημερολογιακά της συγκομιδής, μεταποίησης και εμπορίας. Αρμόδιο όργανο είναι το Συμβούλιο Αγροτικής Ανάπτυξης που χρειάζεται επανασύσταση με συμμετοχή στο κεντρικό του συμβούλιο αντιπροσώπευσης των θεσμικών φορέων παραγωγής και εμπορίας. Το ίδιο συμβούλιο θα πρέπει να επιληφθεί και των βιολογικών προϊόντων», σημειώνει ο κ. Πολυχρονάκης.
Πηγή: ot.gr
