Σκηνές που θυμίζουν εγκατάλειψη και σιωπηλή καταστροφή εκτυλίσσονται φέτος στα χωράφια της ευρύτερης περιοχής της Μουριάς, της Λιναριάς και των Καλυβακίων. Πορτοκαλιές φορτωμένες καρπό που δεν συγκομίστηκε ποτέ, πορτοκάλια που πέφτουν και σαπίζουν στο έδαφος, παραγωγοί που στέκονται αμήχανοι μπροστά σε μια πραγματικότητα που δεν μπορούν να διαχειριστούν.
Εκεί όπου μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου τα φορτηγά των εμπόρων έμπαιναν και έβγαιναν από τα χωριά, φέτος επικρατεί απόλυτη σιωπή. Καμία ζήτηση, κανένα ενδιαφέρον, καμία διέξοδος. Το προϊόν που για δεκαετίες στήριξε οικογένειες ολόκληρες, σήμερα απαξιώνεται πλήρως.
Η καλλιέργεια του πορτοκαλιού, μαζί με την ελιά, αποτελεί τον βασικό πυλώνα επιβίωσης για δεκάδες χωριά της περιοχής. Και όμως, φέτος, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή κρίση που δεν πλήττει μόνο το εισόδημά τους, αλλά και την ίδια τους την αξιοπρέπεια.
«Ντρέπομαι… δεν είναι μόνο οικονομικό το πλήγμα»
Η φωνή του Βασίλη Γεωργακόπουλου σπάει. Δεν είναι απλώς ένας παραγωγός που βλέπει το εισόδημά του να χάνεται. Είναι ένας άνθρωπος που κουβαλά μνήμες, υποσχέσεις και μια βαριά κληρονομιά.
«Οι άνθρωποι εδώ δεν είναι απλώς απογοητευμένοι. Αισθάνονται ντροπή. Κι εγώ αυτό νιώθω. Ντρέπομαι να πω στον γιο μου ότι τα πορτοκάλια του παππού του δεν κατάφερα να τα πουλήσω», λέει, με τα μάτια του να βουρκώνουν.
Ο πατέρας του έφυγε μετανάστης στη Γερμανία για να αποκτήσει αυτά τα κτήματα. Του ζήτησε μόνο ένα πράγμα. Να μην τα εγκαταλείψει ποτέ.
Και σήμερα, μπροστά στα 40 στρέμματα πορτοκαλιών στη Λιναριά που σαπίζουν, ο ίδιος αισθάνεται πως δεν μπόρεσε να κρατήσει την υπόσχεση. «Ο καρπός πέφτει και σαπίζει στο χώμα. Νιώθω ενοχές για κάτι που δεν είναι στο χέρι μου. Αυτό πονάει περισσότερο».
Από τη χυμοποίηση… στο απόλυτο αδιέξοδο
Ακόμα και σε δύσκολες χρονιές, υπήρχε μια τελευταία διέξοδος, Η χυμοποίηση. Τα πορτοκάλια μπορεί να μην έπιαναν καλή τιμή, αλλά τουλάχιστον εξασφάλιζαν ένα μέρος των εξόδων.
Φέτος, ούτε αυτό.
«Ούτε για χυμό δεν μας τα ζήτησαν», τονίζει ο κ. Γεωργακόπουλος. «Τα πηγαίναμε στην Αργολίδα. Φέτος τίποτα. Οι εισαγωγές από Αίγυπτο και Μαρόκο έχουν κατακλύσει την αγορά».
Η αγορά έχει γυρίσει την πλάτη στους ντόπιους παραγωγούς, αφήνοντας τον κόπο μιας ολόκληρης χρονιάς να καταστρέφεται μπροστά στα μάτια τους.
«Το 70% έχει ήδη πέσει κάτω»
Ο πρόεδρος της κοινότητας Μουριάς, Κωνσταντίνος Χρονόπουλος, περιγράφει μια εικόνα γενικευμένης κατάρρευσης.
«Δεν υπάρχει καθόλου ζήτηση. Κανένα ενδιαφέρον. Το κράτος μας έχει εγκαταλείψει», δηλώνει με αγανάκτηση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση είναι ήδη μη αναστρέψιμη.
«Έπρεπε να έχουν πουληθεί μέχρι τέλος Ιανουαρίου. Τώρα το 70% έχει πέσει κάτω. Και δεν υπάρχει καν η δυνατότητα να μαζευτεί».
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ένα χωριό. Είναι κοινό σε ολόκληρη την περιοχή τονίζει, με τα πορτοκάλια που προορίζονταν για εξαγωγές να μένουν τελικά απούλητα.
Οι παραγωγοί ζητούν το αυτονόητο. Να υπάρξει καταγραφή των ζημιών και αποζημίωση μέσω ΠΣΕΑ, ώστε να καλύψουν έστω ένα μέρος των εξόδων.
«30 τόνοι χαμένοι – σκέφτομαι να τα κόψω όλα»
Ακόμα πιο δραματική είναι η εικόνα που μεταφέρει ο παραγωγός Θέμης Βλάχος.
«Έχω περίπου 30 τόνους πορτοκάλια πάνω στα δέντρα και κάτω, να σαπίζουν», λέει.
Η απόγνωση έχει αρχίσει να μετατρέπεται σε σκέψη εγκατάλειψης.
«Κάθε χρόνο χειροτερεύει. Τα έξοδα έχουν εκτοξευθεί. Δεν υπάρχει κανένα ενδιαφέρον από εμπόρους. Το 90% της παραγωγής είναι αδιάθετο».
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει κέρδος. Είναι αν θα συνεχίσει να υπάρχει καλλιέργεια.
«Σκέφτομαι να κόψω τις πορτοκαλιές. Ίσως να πάω στις ελιές. Δεν ξέρω αν έχει νόημα να συνεχίσουμε».
Ο πρόεδρος των Καλυβακίων Πάνος Γεωργακόπουλος από την πλευρά του επιβεβαιώνει ότι και στο χωριό του η κατάσταση είναι ίδια. Εκεί βέβαια οι παραγωγοί δέχθηκαν ένα ακόμα πλήγμα εξαιτίας της κακοκαιρίας αφού είδαν τα δέντρα τους μέσα στο νερό εξαιτίας της υπερχείλισης του ποταμού Αλφειού.
«Ότι απέμεινε από την παραγωγή παραμένει ακόμα πάνω στα δέντρα ή πέφτει στο χώμα και σαπίζει» επισημαίνει.
Ένας ολόκληρος τόπος σε οριακό σημείο
Το δράμα των πορτοκαλοπαραγωγών στην περιοχή δεν είναι απλώς μια κακή αγροτική χρονιά. Είναι ένα καμπανάκι για το μέλλον της ίδιας της υπαίθρου.
Οι παραγωγοί ζητούν έστω και τώρα την ύστατη στιγμή άμεσες παρεμβάσεις. Να κινητοποιηθούν Περιφέρεια και βουλευτές, να εξασφαλιστεί διοχέτευση για χυμοποίηση, να εξεταστεί περιορισμός εισαγωγών αλλά και να δοθούν αποζημιώσεις για την αδιάθετη παραγωγή.
«Δεν ζητάμε πολλά», λένε. «Να μπορέσουμε να καλύψουμε τα βασικά έξοδα. Να μην πάει χαμένος ο κόπος μας».
Στα χωράφια της περιοχής, τα αδιάθετα και πεσμένα στο έδαφος πορτοκάλια, πλέον προκαλούν ντροπή στους αγρότες .
Μια ντροπή όμως που δεν είναι δική τους. Αλλά δυστυχώς, εκείνοι τη νιώθουν.
