Η δημοσίευση της υπουργικής απόφασης, ΦΕΚ B' 3251/08.06.2026, για τη χορήγηση ενίσχυσης ήσσονος σημασίας (de minimis) στους καλλιεργητές μηδικής, λόγω των επιπτώσεων που προκάλεσε η ζωονόσος της ευλογιάς, θα μπορούσε να θεωρηθεί μια θετική παρέμβαση στήριξης του πρωτογενούς τομέα. Η πολιτεία αναγνωρίζει ότι οι περιορισμοί στη διακίνηση ζωοτροφών και οι συνέπειες των μέτρων που εφαρμόστηκαν για τον περιορισμό της νόσου δημιούργησαν οικονομική ζημιά σε παραγωγούς και αποφασίζει να τους στηρίξει.
Μόνο που, για μια ακόμη φορά, η Ηλεία βρίσκεται εκτός.
Στον κατάλογο των νομών που εντάσσονται στο μέτρο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Αχαΐα και η Αιτωλοακαρνανία. Ο μόνος νομός της Δυτικής Ελλάδας που απουσιάζει είναι η Ηλεία. Το γεγονός αυτό, πέραν από την κατάφωρη αδικία σε βάρος των Ηλείων αγροτών, δημιουργεί ένα σοβαρό πολιτικό ζήτημα και απαιτεί πειστικές απαντήσεις.
Η Ηλεία δεν είναι ένας περιφερειακός νομός περιορισμένης αγροτικής δραστηριότητας. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αγροτικούς νομούς της χώρας, με ισχυρή παρουσία στην παραγωγή ζωοτροφών, σημαντική κτηνοτροφική δραστηριότητα και καθοριστική συμβολή στην αγροτική οικονομία της Δυτικής Ελλάδας. Οι παραγωγοί του νομού βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις ίδιες συνθήκες αβεβαιότητας που αντιμετώπισαν και οι παραγωγοί των γειτονικών περιοχών. Οι επιπτώσεις από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν λόγω της ευλογιάς δεν σταμάτησαν στις πινακίδες των νομών. Οι αγορές δεν λειτουργούν με διοικητικά όρια. Οι επιπτώσεις μεταφέρονται σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα.
Για τον λόγο αυτό προκύπτουν εύλογα ερωτήματα.
- Με ποια ακριβώς στοιχεία τεκμηριώθηκε ότι οι παραγωγοί μηδικής της Ηλείας δεν υπέστησαν ζημιά από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν λόγω της ευλογιάς;
- Υπήρξε καταγραφή των απωλειών που προκλήθηκαν στην περιοχή;
- Υποβλήθηκαν σχετικά στοιχεία από τις αρμόδιες υπηρεσίες και απορρίφθηκαν ή δεν υποβλήθηκαν ποτέ;
- Ποιος εισηγήθηκε τον αποκλεισμό της Ηλείας από το συγκεκριμένο μέτρο και με ποια κριτήρια;
- Πώς εξηγείται ότι δύο από τους τρεις νομούς της Δυτικής Ελλάδας κρίθηκαν δικαιούχοι και ο τρίτος όχι;
Τα ερωτήματα αυτά αφορούν την ουσία της πολιτικής απόφασης.
Κατά καιρούς έχω αναδείξει στον δημόσιο διάλογο την ανάγκη ουσιαστικής στήριξης του πρωτογενούς τομέα και ιδιαίτερα της Ηλείας. Έχω επισημάνει τις πιέσεις που δέχονται οι παραγωγοί από το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις ελλείψεις στις υποδομές, τα προβλήματα διαχείρισης των υδάτινων πόρων, τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και τη συρρίκνωση του αγροτικού εισοδήματος. Οι διαπιστώσεις αυτές όμως δεν είναι καινούργιες. Είναι γνωστές σε όλους όσοι παρακολουθούν την κατάσταση στην ελληνική περιφέρεια.
Εκείνο που προκαλεί ανησυχία είναι ότι η Ηλεία φαίνεται να βρίσκεται διαρκώς στην ίδια θέση.
Στη θέση του νομού που περιμένει να συμπεριληφθεί.
Στη θέση του νομού που διεκδικεί όσα αλλού θεωρούνται αυτονόητα.
Στη θέση του νομού που καλείται κάθε φορά να αποδείξει ότι αξίζει ίσης μεταχείρισης.
Η υπόθεση της μηδικής δεν αφορά μόνο μια οικονομική ενίσχυση των πληγέντων παραγωγών του τόπου μας. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι δημόσιες πολιτικές για την περιφέρεια. Και βέβαια αφορά την αξιοπιστία των εξαγγελιών περί ισόρροπης ανάπτυξης.
Αφορά το κατά πόσο η ελληνική πολιτεία, δηλαδή η κυβέρνηση, αντιλαμβάνεται ότι η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας δεν μπορεί να επιτευχθεί αφήνοντας περιοχές εκτός του σχεδιασμού.
Το ερώτημα είναι απλό και απολύτως συγκεκριμένο:
Δύο από τις τρεις νομούς της Δυτικής Ελλάδας εντάσσονται στην ενίσχυση και ο μόνος που μένει εκτός είναι η Ηλεία. Γιατί εξαιρέθηκε η Ηλεία;
Μέχρι να δοθεί μια σαφής και τεκμηριωμένη απάντηση, η εξαίρεση της Ηλείας θα εκλαμβάνεται ως μία ακόμη απόδειξη ότι ο νομός πληρώνει το κόστος της πολιτικής του αδυναμίας να επηρεάζει τις αποφάσεις που τον αφορούν. Η πολιτική κρίνεται στο αποτέλεσμα και όχι στα λόγια συμπαράστασης ούτε από φωτογραφίες στα χωράφια και δημόσιες σχέσεις για «στάχτη στα μάτια» όπως εύστοχα λέγεται.
Εν κατακλείδι,
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύβεται. Η πολιτική ευθύνη είναι αποκλειστικά δική της. Αν η εξαίρεση της Ηλείας αποτελεί λάθος, οφείλει άμεσα να το διορθώσει. Αν αποτελεί συνειδητή επιλογή, οφείλει να την αιτιολογήσει δημόσια. Σε κάθε περίπτωση, οι παραγωγοί της Ηλείας δικαιούνται απαντήσεις και ο τόπος δικαιούται ίση μεταχείριση.
*Το παρόν άρθρο αποτυπώνει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις του συντάκτη, οι οποίες δεν εκφράζουν και δεν αντιπροσωπεύουν, σε καμία περίπτωση, το Πανεπιστήμιο Πατρών.
