Μπορεί η φετινή χρονιά να κλείνει με σημαντικά καλύτερη εικόνα ως προς τα αποθέματα νερού, όμως η οικονομική κατάσταση του αρδευτικού συστήματος παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι αγρότες της Ηλείας, σε συνδυασμό με τα προβλήματα στην αγορά των αγροτικών προϊόντων, έχει άμεσο αντίκτυπο στη λειτουργία των ΤΟΕΒ και τελικά, στα οικονομικά του ΓΟΕΒ Πηνειού–Αλφειού.
Ο πρόεδρος του ΓΟΕΒ, Τάκης Παρασκευόπουλος, περιγράφει μια κατάσταση που κάθε άλλο παρά αισιόδοξη είναι, καθώς οι εισπράξεις του Οργανισμού από τους ΤΟΕΒ βρίσκονται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με πέρυσι.
Περίπου στο 60% οι εισπράξεις
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο αφορά την εισπραξιμότητα.
Σύμφωνα με τον κ. Παρασκευόπουλο, την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι ο ΓΟΕΒ είχε εισπράξει σημαντικά μεγαλύτερα ποσά από τους ΤΟΕΒ, ενώ φέτος οι εισπράξεις βρίσκονται λίγο πάνω από το 50% και περίπου στο 60% των περσινών επιπέδων.
Και αυτό δεν αποτελεί απλώς ένα λογιστικό πρόβλημα.
Μεταφράζεται άμεσα σε δυσκολία κάλυψης των υποχρεώσεων του Οργανισμού, σε καθυστερήσεις πληρωμών και σε περιορισμένη δυνατότητα να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες εργασίες συντήρησης ενόψει της επόμενης αρδευτικής περιόδου.
Η οικονομική αλυσίδα που ξεκινά από τον αγρότη
Το πρόβλημα έχει συγκεκριμένη αλυσίδα.
Ο αγρότης δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Οι ΤΟΕΒ, με τη σειρά τους, αντιμετωπίζουν πρόβλημα είσπραξης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καθυστερούν τις δικές τους πληρωμές προς τον ΓΟΕΒ.
Και όταν ο ΓΟΕΒ δεν εισπράττει από τους ΤΟΕΒ, αντιμετωπίζει ο ίδιος δυσκολία να καλύψει τις υποχρεώσεις του.
«Αυτό μεταφράζεται ότι θα βγει η χρονιά με καθυστερήσεις και προβλήματα στις πληρωμές και θα ξεκινήσει πάρα πολύ δύσκολα η επόμενη», είναι η προειδοποίηση του προέδρου του ΓΟΕΒ.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό αν ληφθεί υπόψη ότι απομένουν οι τελευταίοι μήνες του έτους, κατά τους οποίους πρέπει να καλυφθούν υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς.
Στο κάδρο ξανά και η ΔΕΗ
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι και το ζήτημα των οφειλών των ΤΟΕΒ προς τη ΔΕΗ.
Σύμφωνα με τον κ. Παρασκευόπουλο, οι ΤΟΕΒ έχουν ήδη ενταχθεί σε ρυθμίσεις για παλαιότερες οφειλές και προσπαθούν με μεγάλη δυσκολία να ανταποκριθούν στις δόσεις.
Την ίδια στιγμή, όμως, δημιουργούνται νέες οφειλές.
Η παλαιότερη οφειλή έχει μπει σε ρύθμιση, αλλά οι τρέχοντες λογαριασμοί συνεχίζουν να συσσωρεύονται. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Oι οργανισμοί πληρώνουν τις παλιές υποχρεώσεις, αλλά την ίδια στιγμή δημιουργούν νέες.
Το ενδεχόμενο να επανέλθει το πρόβλημα της ηλεκτροδότησης των αντλιοστασίων δεν μπορεί, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΓΟΕΒ, να αποκλειστεί για την επόμενη χρονιά.
Μπορεί σήμερα η ΔΕΗ να μην πιέζει με την ίδια ένταση, όμως η συσσώρευση νέου χρέους δημιουργεί ένα σημαντικό ερωτηματικό για το πώς θα ξεκινήσει η επόμενη αρδευτική περίοδος.
Πονοκέφαλος η εισπραξιμότητα για τον ΓΟΕΒ
Η κατάσταση αποτυπώνεται χαρακτηριστικά και στα οικονομικά του ΓΟΕΒ.
Ο κ. Παρασκευόπουλος δεν κρύβει την ανησυχία του και παραδέχεται ότι ο Οργανισμός βρίσκεται σημαντικά πίσω σε σχέση με την περσινή εικόνα.
Αν η χρονιά κλείσει με περίπου 40% χαμηλότερη εισπραξιμότητα, τότε, όπως εξηγεί, είναι μαθηματικά αδύνατο να καλυφθούν όλες οι υποχρεώσεις χωρίς να υπάρξουν καθυστερήσεις και απλήρωτες υποχρεώσεις.
Και το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το παρόν.
Ο ΓΟΕΒ πρέπει μέσα στους επόμενους μήνες να πληρώσει υποχρεώσεις που έχουν δημιουργηθεί καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς, αλλά παράλληλα να εξασφαλίσει ότι θα γίνει η βασική συντήρηση των αντλιοστασίων και του δικτύου.
Ο λόγος είναι απλός. Τον Μάρτιο ξεκινά ουσιαστικά η προετοιμασία για τη νέα αρδευτική περίοδο. Εάν μέχρι τότε δεν έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητοι πόροι για συντήρηση και λειτουργία, η νέα χρονιά θα ξεκινήσει με σοβαρά προβλήματα.
Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο – τώρα όμως γίνεται εντονότερο
Ο πρόεδρος του ΓΟΕΒ ξεκαθαρίζει ότι οι παθογένειες αυτές δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά.
Υπήρχαν και τα προηγούμενα χρόνια, όμως τα δύο τελευταία χρόνια το βασικό μέλημα ήταν η εξασφάλιση επαρκούς νερού για να μπορέσει να ολοκληρωθεί η αρδευτική περίοδος.
Με το υδατικό ζήτημα να έχει πλέον μπει σε καλύτερο δρόμο, τα χρόνια οικονομικά προβλήματα επανέρχονται στο προσκήνιο.
Και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική κατάσταση των αγροτών είναι ιδιαίτερα πιεσμένη και οι τιμές και η πορεία των αγροτικών προϊόντων δυσκολεύουν την ομαλή εξόφληση των υποχρεώσεων.
«Το έργο είναι συλλογικό»
Το σημαντικότερο μήνυμα του κ. Παρασκευόπουλου αφορά, ωστόσο, τη σχέση μεταξύ συνέπειας στις πληρωμές και βιωσιμότητας του ίδιου του αρδευτικού έργου.
Όπως υπογραμμίζει, το αρδευτικό έργο είναι συλλογικό και δεν μπορεί να λειτουργήσει μόνο με όσους είναι συνεπείς.
Εάν ένα μεγάλο ποσοστό των χρηστών δεν πληρώνει, το οικονομικό βάρος μεταφέρεται στους υπόλοιπους. Και εκεί βρίσκεται, σύμφωνα με τον ίδιο, ο μεγάλος κίνδυνος.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που δίνει. Εάν η χρέωση για έναν συνεπή αγρότη είναι σήμερα περίπου 50 ευρώ το στρέμμα, τότε σε ένα σενάριο όπου πληρώνουν ουσιαστικά μόνο οι μισοί, το κόστος που θα έπρεπε να επωμιστεί ο συνεπής αγρότης θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 120 ευρώ το στρέμμα.
Μια τέτοια αύξηση, όμως, θα μπορούσε να καταστήσει την καλλιέργεια ασύμφορη.
«Δεν με συμφέρει, δεν καλλιεργώ», θα μπορούσε να είναι η αντίδραση του αγρότη που μέχρι σήμερα πληρώνει κανονικά.
Και τότε, όπως προειδοποιεί ο πρόεδρος του ΓΟΕΒ, το πρόβλημα θα διευρυνθεί ακόμη περισσότερο.
Κίνδυνος για όλους, όχι μόνο για τους οφειλέτες
Η ουσία της προειδοποίησης είναι ότι η οικονομική δυσλειτουργία του αρδευτικού συστήματος δεν αφορά μόνο όσους σήμερα έχουν οφειλές.
Αφορά και τον συνεπή αγρότη.
Αν οι εισπράξεις παραμείνουν χαμηλές, ο ΓΟΕΒ θα έχει όλο και λιγότερους διαθέσιμους πόρους για να συντηρεί τις εγκαταστάσεις, να καλύπτει τις ενεργειακές και λειτουργικές ανάγκες και να προετοιμάζει την επόμενη αρδευτική περίοδο.
Η φετινή χρονιά, επομένως, παρουσιάζει μια μεγάλη αντίφαση. Υδατικά, ο Πηνειός βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση. Οικονομικά, όμως, το αρδευτικό σύστημα εξακολουθεί να βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση.
Το στοίχημα των επόμενων μηνών δεν είναι πλέον μόνο να υπάρχει νερό. Είναι να υπάρχουν και οι οικονομικές προϋποθέσεις ώστε το νερό αυτό να μπορεί να φτάσει στις καλλιέργειες και την επόμενη χρονιά.
Και όπως προειδοποιεί ο Τάκης Παρασκευόπουλος, εάν δεν βελτιωθεί η εισπραξιμότητα και δεν αλλάξει η αντίληψη γύρω από την υποχρέωση των χρηστών να πληρώνουν, ο λογαριασμός τελικά θα έρθει σε όλους — ακόμη και σε εκείνους που μέχρι σήμερα είναι απολύτως συνεπείς.
