Η καρδιά του θερινού κάμπου στην Ηλεία χτυπά δυνατά αυτές τις μέρες. Οι θεριζοαλωνιστικές μηχανές βρίσκονται σε πλήρη δράση, με τα καλαμποκοχώραφα να «καθαρίζουν» το ένα μετά το άλλο. Η συγκομιδή ξεκίνησε λίγο πριν τον Δεκαπενταύγουστο ενώ τώρα βρίσκεται στην κορύφωσή της, με τους παραγωγούς όμως να εμφανίζονται ανήσυχοι για τις τιμές και για τις αθρόες εισαγωγές καλαμποκιού την ώρα που η χώρα βγάζει το δικό της ποιοτικότερο προϊόν.
Παρά τον κόπο και τις προσπάθειες των αγροτών, οι φετινές συνθήκες προκαλούν προβληματισμό. Οι τιμές παραμένουν σε επίπεδα που δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού , οι εισαγωγές πιέζουν την αγορά, το κόστος παραγωγής «ροκανίζει» το εισόδημα, ενώ οι καιρικές συνθήκες πρόσθεσαν νέα εμπόδια.
«Με 0,25€ το κιλό δεν μπορεί ο παραγωγός να συνεχίσει την καλλιέργεια»
Ο πρόεδρος των καλαμποκοπαραγωγών Ηλείας, Χρήστος Παλαιολόγος, μιλώντας στο Gaia365.gr αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο την κατάσταση:
«Οι τιμές είναι γύρω στα 0,25€ το κιλό. Δεν είναι αρεστές. Θα μπορούσαν να είναι γύρω στα 0,30€ για να υπάρχει προοπτική. Με τα 0,25€ ίσα που βγαίνει το κόστος, ίσως μείνει και κάτι, αλλά δεν αφήνει κέρδος ικανό για τον αγρότη ώστε να συνεχίσει την καλλιέργεια».
Η φράση του προέδρου συνοψίζει το πρόβλημα. H καλλιέργεια του καλαμποκιού στην Ηλεία χάνει χρόνο με τον χρόνο τη βιωσιμότητά της. Η αδυναμία εξασφάλισης αξιοπρεπούς τιμής φέρνει σε αδιέξοδο τους παραγωγούς, που βλέπουν την παραδοσιακή αυτή καλλιέργεια να συρρικνώνεται.
Ο καύσωνας έπληξε τα όψιμα καλαμπόκια
Ο καιρός, σε γενικές γραμμές, στάθηκε «σύμμαχος» της παραγωγής, μέχρι που ήρθε το κύμα καύσωνα του Ιουλίου. Ο Χρήστος Παλαιολόγος εξηγεί:
«Τα πρώιμα καλαμπόκια πάνε καλά. Ο καύσωνας όμως επηρέασε τα όψιμα, προκαλώντας απώλειες 200-300 κιλά ανά στρέμμα. Τα αφυδάτωσε, τα στέγνωσε πιο γρήγορα και τα έριξε σε παραγωγή».
Για τις ζημιές αυτές έχουν ήδη γίνει αναγγελίες και οι παραγωγοί καταθέτουν δηλώσεις στον ΕΛΓΑ, ελπίζοντας σε αποζημιώσεις. «Χρειαζόμαστε τη βοήθεια του κράτους για τα καλαμπόκια που επλήγησαν», τονίζει ο πρόεδρος.
Η συρρίκνωση των εκτάσεων
Η εικόνα των τελευταίων ετών είναι ξεκάθαρη, με τα στρέμματα με καλαμπόκι στην Ηλεία να μειώνονται συνεχώς. «Φέτος καλλιεργήθηκαν λιγότερα από πέρυσι και κάθε χρόνο έχουμε όλο και λιγότερα», παραδέχεται ο κ. Παλαιολόγος.
Η καλλιέργεια χάνει έδαφος γιατί δεν αποδίδει. Όσοι νέοι αγρότες εντάσσονται σε προγράμματα και επενδύουν σε εξοπλισμό, βρίσκονται γρήγορα αντιμέτωποι με την πραγματικότητα: «Μπαίνουν στο επάγγελμα, αγοράζουν θεριζοαλωνιστικές και άλλα μηχανήματα, αλλά πώς θα τα δουλέψουν όταν τα χωράφια με καλαμπόκι μειώνονται; Στο τέλος θα χρεωθούν και θα τους τα πάρουν πίσω οι εταιρείες».
Το φαινόμενο οδηγεί σε εγκατάλειψη. Οι παλιοί καλλιεργητές αποχωρούν και οι νεότεροι χάνουν το όραμά τους, καθώς αντιλαμβάνονται ότι η πολιτεία δεν τους προσφέρει τα εχέγγυα για να σταθούν.
Το νερό, η μεγάλη πληγή της καλλιέργειας
Το καλαμπόκι είναι μία από τις πιο υδροβόρες καλλιέργειες, με ανάγκες που φτάνουν τα 900 κυβικά ανά στρέμμα. Αυτό έχει οδηγήσει την πολιτεία σε συστάσεις για αλλαγή καλλιέργειας, κάτι που προκαλεί αντιδράσεις.
«Μας έχουν ζητήσει πολλές φορές να αλλάξουμε καλλιέργεια λόγω του νερού. Μας λένε να αλλάξουμε τον τρόπο ποτίσματος, αλλά από την πλευρά τους δεν μας επιδοτούν ώστε να βάλουμε σταγονίδια ή καρούλια. Από μόνοι μας δεν μπορούμε, γιατί με τις χαμηλές τιμές δεν μένουν χρήματα για τέτοιες επενδύσεις», υπογραμμίζει ο πρόεδρος.
Παρά τις δυσκολίες όμως με το νερό και το νέο πρόγραμμα που χρειάστηκε να ακολουθηθεί, η φετινή παραγωγή βγήκε με κόπο. «Επηρεάστηκαν τα φυτά από το νερό, σοκαρίστηκαν. Ενδεχομένως να είχαμε και μεγαλύτερη παραγωγή αν υπήρχε επάρκεια», αναφέρει ο κ. Παλαιολόγος.
Εισαγωγές που «γκρεμίζουν» τις τιμές
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» είναι οι εισαγωγές καλαμποκιού, που κατακλύζουν την ελληνική αγορά την περίοδο του αλωνισμού. «Πολύ κακώς να έρχονται εισαγόμενα καλαμπόκια όταν ξεκινάει η δική μας συγκομιδή. Αυτό ρίχνει κι άλλο τις τιμές. Θα έπρεπε να φορολογηθούν, ώστε το ελληνικό να μπορεί να είναι ανταγωνιστικό», τονίζει ο πρόεδρος.
Σήμερα οι παραγωγοί παλεύουν να ανεβάσουν την τιμή στο 0,30€ το κιλό, όριο που θεωρείται «σωτήριο» για την επιβίωση της καλλιέργειας. «Αν με τα εισαγόμενα ρίξουν κι άλλο την τιμή, εμείς τελειώσαμε», ξεκαθαρίζει ο κ. Παλαιολόγος.
Η κτηνοτροφία συρρικνώνεται και η ζήτηση μειώνεται
Η κτηνοτροφία στην Ηλεία, παραδοσιακά μεγάλος απορροφητής καλαμποκιού για ζωοτροφές, βρίσκεται επίσης σε υποχώρηση. Αυτό σημαίνει ότι η τοπική ζήτηση για καλαμπόκι μειώνεται.
«Και η κτηνοτροφία όσο περνάει ο καιρός συρρικνώνεται. Μειώνεται η ζήτηση, άρα πιέζονται κι άλλο οι τιμές. Από τη μία αυτό, από την άλλη τα εισαγόμενα… Δεχόμαστε χτυπήματα από παντού», λέει με απογοήτευση ο κ. Παλαιολόγος.
«Χωρίς στήριξη θα χαθεί το καλαμπόκι από την Ηλεία»
Το μήνυμα του προέδρου των καλαμποκοπαραγωγών είναι σαφές: «Ο αγρότης θέλει βοήθεια. Αν δεν βοηθηθεί, θα χαθεί το καλαμπόκι από την Ηλεία».
Η απουσία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για το καλαμπόκι, η έλλειψη κινήτρων, η πίεση από τις διεθνείς αγορές και οι συνεχείς αυξήσεις στο κόστος παραγωγής συνθέτουν μια δύσκολη εξίσωση.
Σήμερα η καλλιέργεια δίνει τη μάχη της, με τους παραγωγούς να ελπίζουν σε παρεμβάσεις που θα τους κρατήσουν «όρθιους». Αν αυτό δεν συμβεί, τότε η Ηλεία, κινδυνεύει να χάσει ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο της αγροτικής της ταυτότητας.
